Phương pháp tư duy 6 chiếc mũ

Khi đánh giá một ý tưởng, một sự vật, hay bất kì thứ gì, nhiều người đánh giá bao giờ cũng tốt hơn một người (trong đa số trường hợp). Nguyên nhân là vì nhiều người sẽ cung cấp nhiều góc nhìn sự vật khác nhau, và với nhiều thái độ khác nhau. Trong Phương pháp 6 chiếc mũ, mỗi chiếc mũ (sự vật cụ thể) gắn liền với một thái độ đánh giá (khái niệm trừu tượng), giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về các thái độ của mình khi đánh giá sự việc, từ đó có thể đánh giá đầy đủ hơn và khách quan hơn.

Six thinking Hats được dùng để

– Kích thích suy nghĩ song song
– Kích thích suy nghĩ toàn diện
– Tách riêng cá tính (như là bản ngã, các thành kiến …) ra khỏi những người đánh giá

Cách thức tiến hành

Dùng 6 cái nón đại diện cho 6 dạng thức cuả thái độ như sau:

Nón trắng: trung tính – tập trung trên thông tin rút ra được, các dẫn liệu cứ liệu và những thứ cần thiết , làm sao để nhận được chúng
Nón Đỏ: Nóng, tình cảm, cảm giác, cảm nhận, trực quan, những ý kiến không có chứng minh hay giải thích, lí lẽ
Nón Đen: Phê phán, Bình luận, Tại sao sự kiện là sai, tất cả những cảm ý tiêu cực hay bi quan
Nón Vàng: Tích cực, lac quan, những cái nhìn sáng lạng, tìm đến những lợi ích, cái gì tốt đẹp
Nón Lục: Sáng tạo, khả năng xảy ra và các giả thuyết, những ý mới
Nón Xanh Dương: Ðiều khiển, chi phối quá trình, các bước, tổ chức lãnh đạo, suy nghĩ về các suy nghĩ hay kết luận

Lưu ý:

Mọi người đều sẽ tham gia góp ý. Trước khi phát biểu, người nói đội nón có màu khớp với ý của mình. Nếu một ý kiến có nhiều thái độ (vd lúc thì phê phán, lúc thì điều khiển), người nói có thể thay đổi nón trong quá trình phát biểu.
Nón chỉ được dùng để phân loại ý tưởng-thái độ, tuyệt đối không dùng nón để phân loại cá nhân. Mặc dù có thể có một số người rất hợp với một số màu, nhưng cần phân biệt người là người, ý tưởng là ý tưởng.

Lợi ích:

Màu nón giúp định hướng suy nghĩ, khi người phát biểu đi chệch hướng, mọi người sẽ dễ dàng phát hiện (vd đang đội nón màu lục nhưng lại phê phán người khác) và từ đó nhắc nhở người nói.
Giúp nhóm phát hiện ra các thái độ ít được sử dụng, nhưng vẫn cần thiết trong quá trình bàn luận, vd như thái độ tích cực, lạc quan của nón vàng.

Sau đây là một cách tiến hành qua các bước:

Mọi người trong nhóm làm việc sẽ cùng tham gia góp ý — tùy theo tính chất cuả ý đó mà người đó (hay người trưởng nhóm) sẽ đề nghị đội nón màu gì. Người trưỏng nhóm sẽ lần lược chia thời gian tập trung ý cho mỗi nón màu… Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt nếu cần bất kì thành viên nào cũng có thể đề nghi góp thêm ý vào cho 1 nón màu nào đó (tuy vậy phải giữ đủ thời lượng cho mỗi nón màu)
Bước 1:
Nón trắng: Tất cả các ý kiến nào chỉ chưá sự thật, bằng chứng, hay dữ kiện, thông tin. Đội nón này có nghiã là “hãy cởi bỏ mọi thành kiến, mọi tranh cãi, cởi bỏ mọi dự định và hãy nhìn vào cơ sở dữ liệu”
Bước 2:
Nón lục: Tạo ra các ý kiến làm sao để giải quyết. Các sáng tạo, các cách thức khác nhau, các kế hoạch, các sự thay đổi
Buớc 3:
– Đánh giá các giá trị cuả các ý kiến trong nón lục
– Viết ra danh mục các lợi ích dùng nón vàng
Nón vàng: Tại sao vài ý kiến sẽ chạy tốt và tại sao nó mang lại lợi ích. Ỏ đây cũng có thể dùng về các kết quả cuả các hành động được đề xuất hay các đề án. Nó còn dùng để tìm ra những vật hay hiệu quả có giá trị cuả những gì đã xãy ra.
– Viết các đánh giá, và các lưu ý trong nón đen
Đây là nón có giá trị nhất. Dùng để chỉ ra tai sao các đề nghị hay ý kiến không thích hợp (hay không hoạt động được) cùng với các dữ kiện, với kinh nghiệm sẵn có, với hệ thống đang hoạt động, hoặc với chế độ đang được theo. Nón đen lúc nào cũng phải tính đến sự hợp lí
Bước 4: Viết ra các phản ứng, trực giác tự nhiên và các cảm giác.
Nón này cho phép người suy nghĩ đặt xuống các trực cảm mà không cần bào chữa
Bước 5: Tổng kết và kết thúc buổi làm việc
Nón này là sự nhìn lại các bước trên hoặc là quá trình điều khiển. Nó sẽ không nhìn đến đối tượng mà là nghĩ về đối tượng (thí dụ như ý kiến “đội cho tôi cái nón lục, tôi cảm giác rằng có thể làm đươc nhiều hơn về cái nón xanh này”)
Lưu ý: các bước trên không hoàn toàn nhất thiết phải theo đúng thứ tự như nêu trên mà ở nhiều trường hợp có thể điều chỉnh lại thứ tự

Công ty CP GIẢI PHÁP TINH HOA

Khi đánh giá một ý tưởng, một sự vật, hay bất kì thứ gì, nhiều người đánh giá bao giờ cũng tốt hơn một người (trong đa số trường hợp). Nguyên nhân là vì nhiều người sẽ cung cấp nhiều góc nhìn sự vật khác nhau, và với nhiều thái độ khác nhau. Trong Phương pháp 6 chiếc mũ, mỗi chiếc mũ (sự vật cụ thể) gắn liền với một thái độ đánh giá (khái niệm trừu tượng), giúp chúng ta nhận thức rõ hơn về các thái độ của mình khi đánh giá sự việc, từ đó có thể đánh giá đầy đủ hơn và khách quan hơn.

Six thinking Hats được dùng để

– Kích thích suy nghĩ song song
– Kích thích suy nghĩ toàn diện
– Tách riêng cá tính (như là bản ngã, các thành kiến …) ra khỏi những người đánh giá

Cách thức tiến hành

Dùng 6 cái nón đại diện cho 6 dạng thức cuả thái độ như sau:

Nón trắng: trung tính – tập trung trên thông tin rút ra được, các dẫn liệu cứ liệu và những thứ cần thiết , làm sao để nhận được chúng
Nón Đỏ: Nóng, tình cảm, cảm giác, cảm nhận, trực quan, những ý kiến không có chứng minh hay giải thích, lí lẽ
Nón Đen: Phê phán, Bình luận, Tại sao sự kiện là sai, tất cả những cảm ý tiêu cực hay bi quan
Nón Vàng: Tích cực, lac quan, những cái nhìn sáng lạng, tìm đến những lợi ích, cái gì tốt đẹp
Nón Lục: Sáng tạo, khả năng xảy ra và các giả thuyết, những ý mới
Nón Xanh Dương: Ðiều khiển, chi phối quá trình, các bước, tổ chức lãnh đạo, suy nghĩ về các suy nghĩ hay kết luận

Lưu ý:

Mọi người đều sẽ tham gia góp ý. Trước khi phát biểu, người nói đội nón có màu khớp với ý của mình. Nếu một ý kiến có nhiều thái độ (vd lúc thì phê phán, lúc thì điều khiển), người nói có thể thay đổi nón trong quá trình phát biểu.
Nón chỉ được dùng để phân loại ý tưởng-thái độ, tuyệt đối không dùng nón để phân loại cá nhân. Mặc dù có thể có một số người rất hợp với một số màu, nhưng cần phân biệt người là người, ý tưởng là ý tưởng.

Lợi ích:

Màu nón giúp định hướng suy nghĩ, khi người phát biểu đi chệch hướng, mọi người sẽ dễ dàng phát hiện (vd đang đội nón màu lục nhưng lại phê phán người khác) và từ đó nhắc nhở người nói.
Giúp nhóm phát hiện ra các thái độ ít được sử dụng, nhưng vẫn cần thiết trong quá trình bàn luận, vd như thái độ tích cực, lạc quan của nón vàng.

Sau đây là một cách tiến hành qua các bước:

Mọi người trong nhóm làm việc sẽ cùng tham gia góp ý — tùy theo tính chất cuả ý đó mà người đó (hay người trưởng nhóm) sẽ đề nghị đội nón màu gì. Người trưỏng nhóm sẽ lần lược chia thời gian tập trung ý cho mỗi nón màu… Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt nếu cần bất kì thành viên nào cũng có thể đề nghi góp thêm ý vào cho 1 nón màu nào đó (tuy vậy phải giữ đủ thời lượng cho mỗi nón màu)
Bước 1:
Nón trắng: Tất cả các ý kiến nào chỉ chưá sự thật, bằng chứng, hay dữ kiện, thông tin. Đội nón này có nghiã là “hãy cởi bỏ mọi thành kiến, mọi tranh cãi, cởi bỏ mọi dự định và hãy nhìn vào cơ sở dữ liệu”
Bước 2:
Nón lục: Tạo ra các ý kiến làm sao để giải quyết. Các sáng tạo, các cách thức khác nhau, các kế hoạch, các sự thay đổi
Buớc 3:
– Đánh giá các giá trị cuả các ý kiến trong nón lục
– Viết ra danh mục các lợi ích dùng nón vàng
Nón vàng: Tại sao vài ý kiến sẽ chạy tốt và tại sao nó mang lại lợi ích. Ỏ đây cũng có thể dùng về các kết quả cuả các hành động được đề xuất hay các đề án. Nó còn dùng để tìm ra những vật hay hiệu quả có giá trị cuả những gì đã xãy ra.
– Viết các đánh giá, và các lưu ý trong nón đen
Đây là nón có giá trị nhất. Dùng để chỉ ra tai sao các đề nghị hay ý kiến không thích hợp (hay không hoạt động được) cùng với các dữ kiện, với kinh nghiệm sẵn có, với hệ thống đang hoạt động, hoặc với chế độ đang được theo. Nón đen lúc nào cũng phải tính đến sự hợp lí
Bước 4: Viết ra các phản ứng, trực giác tự nhiên và các cảm giác.
Nón này cho phép người suy nghĩ đặt xuống các trực cảm mà không cần bào chữa
Bước 5: Tổng kết và kết thúc buổi làm việc
Nón này là sự nhìn lại các bước trên hoặc là quá trình điều khiển. Nó sẽ không nhìn đến đối tượng mà là nghĩ về đối tượng (thí dụ như ý kiến “đội cho tôi cái nón lục, tôi cảm giác rằng có thể làm đươc nhiều hơn về cái nón xanh này”)
Lưu ý: các bước trên không hoàn toàn nhất thiết phải theo đúng thứ tự như nêu trên mà ở nhiều trường hợp có thể điều chỉnh lại thứ tự

Tóm tắt:

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s